Siết nhà đất không sử dụng bằng thuế, động thái mạnh tay với đầu cơ
Đề xuất đánh thuế nhà đất không sử dụng đang thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận.
Siết nhà đất không sử dụng bằng thuế, động thái mạnh tay với đầu cơ
Loạt căn biệt thự Phương Viên (huyện Hoài Đức, Hà Nội) từ lâu không được đưa vào sử dụng, dần xuống cấp theo thời gian, cỏ mọc um tùm. Ảnh: Thu Giang
Vừa qua, tại buổi làm việc với các bộ, ngành, hiệp hội, ngân hàng, doanh nghiệp về tình hình thị trường bất động sản, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương nghiên cứu ban hành chính sách đánh thuế bất động sản đối với nhà, đất ở không sử dụng, phần chênh lệch giá đất với giá bán.
Trao đổi với Lao Động, bà Giang Huỳnh – Giám đốc Bộ phận Nghiên cứu Savills – nhận định, về mặt tích cực, nếu được thiết kế hợp lý và triển khai hiệu quả, chính sách đánh thuế bất động sản bỏ hoang có thể mang lại nhiều lợi ích dài hạn. Theo đó, chính sách sẽ góp phần hạn chế tình trạng đầu cơ, buộc chủ sở hữu bất động sản cân nhắc hiệu quả khai thác tài sản thay vì chỉ nắm giữ để chờ tăng giá.
Đồng thời, điều này cũng tạo áp lực lên cả người mua lẫn nhà phát triển dự án, buộc họ phải tính toán đến khả năng khai thác thực tế, từ đó thúc đẩy thị trường hướng đến nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng thật, thay vì chỉ phục vụ mục tiêu lướt sóng.
ch này sẽ phải vượt qua một số thách thức. Trước hết, cần có định nghĩa rõ ràng, thực tiễn về khái niệm “không sử dụng”. Trên thực tế, nhiều bất động sản có thể bị chậm khai thác sau khi bàn giao vì các lý do như khó khăn tài chính, thị trường cho thuê chưa hình thành, hoặc đang trong quá trình đàm phán thương mại.
Hệ thống dữ liệu quản lý đất đai hiện nay vẫn chưa được số hóa đầy đủ và thiếu tính đồng bộ, gây khó khăn trong việc theo dõi chủ sở hữu hiện tại, xác định thời gian bất động sản bị bỏ trống, cũng như giám sát và ghi nhận trạng thái sử dụng theo thời gian. Đây sẽ là rào cản lớn trong quá trình triển khai chính sách nếu chưa xây dựng được nền tảng dữ liệu minh bạch, đầy đủ và kết nối.
Trao đổi với Lao Động, luật sư Phạm Thanh Tuấn – Đoàn luật sư Thành phố Hà Nội, chuyên gia pháp lý bất động sản – nhận định, đánh thuế bất động sản đối với đất, nhà ở không sử dụng là việc làm cần thiết. Hiện nay, có hai nhóm chủ thể sử dụng đất chủ yếu gồm các doanh nghiệp và các cá nhân. Tuy nhiên, việc quy định chế tài hoặc nghĩa vụ tài chính đối với hành vi chậm đưa đất vào sử dụng, bỏ hoang đất đai quy định chưa có sự đồng bộ.
Dẫn chứng về điều này, luật sư Phạm Thanh Tuấn – cho biết, Luật Đất đai 2013 (Điều 64 khoản 1 điểm h) và Luật Đất đai 2024 (Điều 81 khoản 8) mới chỉ quy định nếu doanh nghiệp được nhà nước giao đất, cho thuê đất chậm đưa đất vào sử dụng 12 tháng liên tục kể từ ngày được bàn giao đất trên thực địa hoặc 24 tháng so với tiến độ dự án đầu tư thì có thể được gia hạn sử dụng đất thêm 24 tháng và phải nộp tiền chậm đưa đất vào sử dụng.
Nếu sau 24 tháng mà vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì sẽ bị nhà nước thu hồi và không được bồi thường về đất, tài sản trên đất. Như vậy, việc các doanh nghiệp chậm đưa đất vào sử dụng đã có các quy định rất chặt chẽ, làm cơ sở để xử lý việc chủ đầu tư cố tình chậm đưa đất vào sử dụng.
Tuy nhiên, Luật Đất đai và các quy định hiện hành mới chỉ có quy định cá nhân nếu không đưa đất nông nghiệp từ 18 – 24 tháng và đã bị xử phạt hành chính mà vẫn chậm đưa đất vào sử dụng thì có thể bị nhà nước thu hồi đất (Điều 81 khoản 7 Luật Đất đai 2024). Chưa có quy định về việc thu hồi đất với cá nhân sử dụng đất ở, đất phi nông nghiệp không sử dụng, bỏ hoang. Các quy định về luật thuế cũng không quy định mức thuế hoặc thuế cao hơn với hành vi không đưa đất vào sử dụng, đặc biệt là các cá nhân.
“Như vậy, rõ ràng với quy định hiện hành, việc các cá nhân mua bất động sản thương mại sau đó bỏ hoang, không sử dụng đất đang không bị áp dụng chế tài nào và cũng không bị áp dụng mức thuế cao hơn so với người sử dụng đất bình thường. Đây là một điều không hợp lý trong chính sách đất đai và thuế”, luật sư Phạm Thanh Tuấn chia sẻ.